Nguồn gốc yến sào
Yến sào là một loài chim nhỏ được tìm thấy ở vùng Đông Nam Á. Tổ của chúng được làm từ chính nước bọc do chúng tiết ra và có thể sử dụng làm thực phẩm dinh dưỡng giúp bồi bổ cơ thể.
Mô tả

Yến sào có chiều dài 11-12 cm và cân nặng 15-18 gram. Lông màu nâu đen phần thân trên và nhạt màu phần thân dưới. Đuôi chia hai, cánh dài và hẹp. Mỏ và chân có màu đen.

Phân loài

Có sáu loài yến sào có thể sử dụng tổ làm thực phẩm dinh dưỡng được phân bố trên các đảo vùng Đông Nam Á:
- A. f. fuciphagus - được tìm thấy ở Java, Bali và phía tây quần đảo Lesser Sunda.
- A. f. inexpectatus - Quần đảo Andaman và Nicobar, kéo dài đến Miến Điện.
- A. f. dammermani - đảo Flores là một trong những hòn đảo của Lesser Sunda.
- A. f. micans - đông Lesser Sundas (Sumba, Savu và Timor).
- A. f. vestitus - đảo Sumatra và đảo Borneo, đôi khi được coi là một loài riêng biệt, có tên tiếng Anh là Swiftlet Brown-rumped, tên khoa học là Aerodramus vestitus.
- A. f. perplexus - Maratua quần đảo ngoài khơi phía đông Borneo.


Bản đồ phân bố các loài yến sào tại Đông Nam Á

Yến sào do người Đức phát hiện (có tên gọi là Aerodramus germani), gồm hai loài germani và amechanus, trước đây được xem là loài yến làm tổ có thể sử dụng làm thực phẩm dinh dưỡng, nhưng hiện nay thường được coi là một loài riêng biệt. Thường làm tổ ở bán đảo Malaysia, miền trung Thailand, vùng ven biển Việt Nam và Cam-pu-chia, đảo Hải Nam, phía Bắc Borneo và các đảo ở Philippines.


Chòi canh trên đảo yến tại Nha Trang, Khánh Hòa

Hành vi

Yến sào làm tổ và sinh sống dọc theo các khu vực từ ven biển đến vùng núi, có thể ở độ cao lên đến 2.800 mét trên mực nước biển ở các đảo Sumatra và Borneo. Yến sào ăn các côn trùng bay, được bắt trên cánh của chúng.

Chúng thường sống trong hang động, trong khe đá, trong vách đá hoặc trong nhà. Tổ yến sào thường có màu trắng đục, được làm bằng lớp nước bọt cứng gắn liền với đá. Có chiều dài khoảng 6 cm, ngang khoảng 1,5 cm và trọng lượng khoảng 14 gram.

    
Hang yến và tổ yến trên đảo yến Nha Trang, Khánh Hòa

Mối liên hệ với con người

Tổ yến sào thường được sử dụng trong các món canh yến sào (thường gọi là súp yến). Các món canh yến sào được thực hiện bằng cách ngâm và chưng cách thủy tổ yến sào trong nước, được cho là có nhiều chất dinh dưỡng bồi bổ cơ thể. Tổ yến sào có giá thành cao và được quan tâm rất nhiều vì giá trị kinh tế.

Hiện nay, rất phát triển nghề nuôi yến sào trong nhà (còn gọi là yến nhà). Ở Malaysia, người dân phát triển thành các nông trại nuôi yến sào với những ngôi nhà được xây dựng có cấu trúc phù hợp nuôi yến sào hoặc nhà trống cũ với "loa" phát âm thanh chim yến sào trên mái nhà để thu hút yến sào về làm tổ. Tại các khu vực đô thị, nhà nuôi yến sào được coi là một mối phiền toái với hàng xóm xung quanh do âm thanh chim yến sào lớn, ồn ào và phân chim.
Yến Sào Nha Trang